مىباشد * ( وَبَلَوْناهُمْ بِالْحَسَناتِ وَالسَّيِّئاتِ ) * اعراف : 168 و جمعا سه بار در قرآن يافت مىشود : هود 114 فرقان : 70 . احسن اسم تفضيل است * ( وَمَنْ أَحْسَنُ مِنَ الله حُكْماً ) * مائده : 50 بهتر از خدا در حكم كدام است ؟ مجموعا 36 بار در قرآن مجيد آمده است . مؤنّث آن حسنى است * ( وَكُلاًّ وَعَدَ الله الْحُسْنى ) * نساء : 95 و خدا به همه وعده بهتر داده است « حسنى » در اين آيه و آيات ديگر بايد موصوفى داشته باشد مثل * ( وَتَمَّتْ كَلِمَتُ رَبِّكَ الْحُسْنى ) * اعراف : 137 و مثل * ( لا إِله إِلَّا هُوَ لَه الأَسْماءُ الْحُسْنى . . . ) * طه : 8 كه « كلمة » و « الاسماء » موصوف حسنى است و اين كلمه 17 بار در كلام الله مجيد تكرار شده است . در آياتى نظير * ( وَاتَّبِعُوا أَحْسَنَ ما أُنْزِلَ إِلَيْكُمْ مِنْ رَبِّكُمْ ) * زمر : 55 * ( نَتَقَبَّلُ عَنْهُمْ أَحْسَنَ ما عَمِلُوا ) * احقاف : 16 غرض آن نيست كه : با حسن تابع شويد و بحسن تابع نشويد يا احسن را قبول ميكنيم ولى حسن را نه بلكه شايد غرض آنست كه ما انزل الله همه احسن است و آنچه خدا قبول كند همه احسن است . احسان مصدر باب افعال بمعنى نيكى كردن است مثل * ( لا تَعْبُدُونَ إِلَّا الله وَبِالْوالِدَيْنِ إِحْساناً ) * بقره : 83 افعال اين مادّه در قرآن مجيد همه از باب افعال آمده مگر در سه موضع كه از ثلاثى به كار رفته است نحو * ( وَحَسُنَ أُولئِكَ رَفِيقاً ) * نساء : 69 و دو مورد ديگر آيهء 31 كهف و 76 فرقان است . محسن : نيكو كار . محسنين : نيكو كاران . محسنات : زنان نيكو كار . به نظر ميايد كه اين اسماء فاعل در قرآن بجاى صفت مشبهه به كار رفته‌اند و از آنها ثبوت اراده شده است چنان كه با مراجعه روشن خواهد شد . * ( أَسْلَمَ وَجْهَه لِلَّه وَهُوَ مُحْسِنٌ ) * نساء 125 * ( إِنَّ الله يُحِبُّ الْمُحْسِنِينَ ) * بقره : 195 * ( فَإِنَّ الله أَعَدَّ ) *